{"id":50999,"date":"2025-05-15T15:22:14","date_gmt":"2025-05-15T12:22:14","guid":{"rendered":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/?p=50999"},"modified":"2025-05-26T14:10:57","modified_gmt":"2025-05-26T11:10:57","slug":"bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/","title":{"rendered":"Bireyden Aileye, Aileden Topluma \u0130yilik"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right;\"><em>Prof. Dr. Ahmet AKIN<\/em><br \/>\n<em>\u0130stanbul Medeniyet \u00dcniversitesi<\/em><br \/>\n<em>Psikolojik Dan\u0131\u015fmanl\u0131k Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Canl\u0131lar aras\u0131nda geli\u015fim s\u00fcreci en karma\u015f\u0131k ve dinamik olan varl\u0131k insand\u0131r. D\u00fcnyaya g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 andan itibaren her an h\u0131zl\u0131 bir de\u011fi\u015fim s\u00fcreci i\u00e7inde olan insano\u011flu; s\u00fcrekli yeni bir \u015feyler \u00f6\u011frenir. \u00d6\u011frendik\u00e7e geli\u015fir, geli\u015ftik\u00e7e de yeni durumlara ve geli\u015fimsel g\u00f6revlere uyum sa\u011flama \u00e7abas\u0131yla kendini var eder. Bu geli\u015fim alanlar\u0131 da olduk\u00e7a geni\u015f bir yelpazede da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6stermektedir; zihinsel, sosyal, duygusal, fiziksel, k\u00fclt\u00fcrel, ahlaki ve manevi vb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nsano\u011flu zihinsel y\u00f6nden her an yeni bir geli\u015fim g\u00f6reviyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Bebeklikte dil geli\u015fimi, \u00e7ocuklukta okuma-yazma ve di\u011fer akademik becerilerin geli\u015fimi, ergenlikte soyut d\u00fc\u015f\u00fcnme, analiz-sentez yapma gibi \u00fcst d\u00fczey zihinsel becerilerin geli\u015fimi ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nsano\u011flu duygusal y\u00f6nden de s\u00fcrekli bir geli\u015fim ser\u00fcveniyle y\u00fczle\u015fmektedir. Bebeklikte iki temel duygu olan mutluluk ve \u00fcz\u00fcnt\u00fc daha fazla \u00f6n plandayken, \u00e7ocuklukta ba\u015far\u0131, rekabet ve payla\u015fma gibi nispeten daha karma\u015f\u0131k bir dizi duygu g\u00f6ze \u00e7arpar. Ergenlik ise duygusal a\u00e7\u0131dan tam bir kaos d\u00f6nemidir. Ergen birey, belki de ya\u015fam\u0131n en zorlu g\u00f6revi olan kimlik hissini elde etmek durumundad\u0131r. Yeti\u015fkinlikte ise art\u0131k insano\u011flu ebeveyn olma duygusu ve topluma katk\u0131da bulunman\u0131n verdi\u011fi hazla ya\u015fam\u0131na anlam katmaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nsano\u011flu k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan da her an yeni deneyimler elde etmektedir. Bebeklikte toplum i\u00e7inde uygun davranma kayg\u0131s\u0131 insano\u011flu i\u00e7in hi\u00e7bir \u00f6nem arz etmemesine ra\u011fmen, okul hayat\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131yla birlikte i\u00e7inde bulundu\u011fu sosyal ortamlara uyumlu davran\u0131\u015flar sergileme kayg\u0131s\u0131 belli bir d\u00fczeye ula\u015facakt\u0131r. Hatta bu kayg\u0131n\u0131n \u00fcst d\u00fczeyde ya\u015fanmas\u0131; sosyal fobi olarak tan\u0131mlanan bir dizi psikolojik semptomlarla kendini g\u00f6sterecektir. Ergenlikte \u00e7ok daha fazla g\u00f6zlemlenen bu t\u00fcr bir kayg\u0131n\u0131n temelinde, asl\u0131nda i\u00e7inde bulundu\u011fu toplum taraf\u0131ndan d\u0131\u015flanma ve k\u00fc\u00e7\u00fcmsenme d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yatmaktad\u0131r. Yeti\u015fkinlikte ise insano\u011flu i\u00e7in bir baba, bir meslek eleman\u0131 veya bir y\u00f6netici olarak kendinden beklenen sosyal rollerle uyumlu bir davran\u0131\u015f tarz\u0131 sergileyebilmesi \u00f6nemlidir. Bu da sonu\u00e7ta sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir sosyal geli\u015fimle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00fclt\u00fcrel geli\u015fim de insano\u011flu i\u00e7in h\u0131zl\u0131 ya\u015fanan bir s\u00fcre\u00e7tir. Bu geli\u015fim baz\u0131 durumlarda o denli \u00f6nemlidir ki belli bir k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131, bireye yapt\u0131\u011f\u0131 y\u00fcklemelerle onun kendini iyi veya k\u00f6t\u00fc hissetmesine yol a\u00e7abilmektedir. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fu k\u00fclt\u00fcr, bireyin ahlaki geli\u015fiminde de belirleyici rol oynamaktad\u0131r. T\u00f6reler, sosyal normlar ve hatal\u0131 sosyal de\u011ferler, bir ba\u015fka insan\u0131n can\u0131na k\u0131ymas\u0131na yol a\u00e7acak kadar birey \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck etkilere sahiptir. Maalesef bireyin k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerini se\u00e7ebilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011filken ayn\u0131 zamanda bu de\u011ferlerin analizi, ele\u015ftirilmesi veya reddedilmesi birey i\u00e7in son derece sanc\u0131l\u0131 sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Peki, insano\u011flu, ya\u015fam\u0131ndan nas\u0131l doyum elde edebilir? \u0130nsano\u011flunun hem kendi i\u00e7sel d\u00fcnyas\u0131na hem de sosyal \u00e7evresine yabanc\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n temelinde ne yatmaktad\u0131r? Bu t\u00fcr varolu\u015fsal sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 tek bir ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplamak elbette olduk\u00e7a zordur. Ancak en b\u00fcy\u00fck etmen nedir diye soruldu\u011funda, psikolojik ve sosyal anlamda ba\u015fat bir fakt\u00f6r g\u00f6ze \u00e7arpmaktad\u0131r; anlam.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nsan\u0131n ya\u015fam\u0131na anlam katan nedir? \u00c7ok fazla para kazanmak m\u0131, stat\u00fcs\u00fc \u00e7ok y\u00fcksek olan prestijli bir i\u015fte \u00e7al\u0131\u015fmak m\u0131, ok ba\u015far\u0131l\u0131 olmak m\u0131, \u00e7ok geni\u015f sosyal bir \u00e7evreye sahip olmak m\u0131, istedi\u011fi her \u015feyi elde edebilmek mi? Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar ya\u015fam anlam\u0131 hissinin, zenginlik, stat\u00fc ve ba\u015far\u0131yla birebir ili\u015fkili olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Asl\u0131nda bunlar\u0131n fazla olmas\u0131, bireyi daha da tedirgin ve kayg\u0131l\u0131 h\u00e2le getirece\u011fi i\u00e7in onun kronik bi\u00e7imde mutsuz ve doyumsuz olmas\u0131na yol a\u00e7abilmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu t\u00fcr maddi kazan\u0131mlar e\u011fer manevi bir kerterizle dengelenmez ise, bireyin b\u00fcy\u00fckl\u00fck hissi ya\u015famas\u0131na ve narsistik bir ki\u015filik yap\u0131s\u0131na sahip olmas\u0131na temel te\u015fkil edebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nsano\u011flunu yaratan ve onun zaaflar\u0131n\u0131, acizli\u011fini ve krizlerini en iyi bilen Y\u00fcce Mevlam\u0131z, Tek\u00e2s\u00fcr suresinde maddi g\u00fcc\u00fcn insano\u011flunun ya\u015fam\u0131na anlam katmayaca\u011f\u0131n\u0131 bizlere bildirmi\u015ftir. \u00c7okluk yar\u0131\u015f\u0131 ve \u00e7oklukla \u00f6v\u00fcnmek anlam\u0131na gelen tek\u00e2s\u00fcr terimi; bireylerin sosyal \u00e7evrelerini insanlar aras\u0131nda bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck arac\u0131 olarak kullanmalar\u0131n\u0131 i\u00e7ermektedir. Efendimiz Hz. Muhammed (s.a.s.) d\u00f6neminde mal, evlat ve akrabalar\u0131n fazla olmas\u0131, insanlar i\u00e7in bir gurur ve \u015feref g\u00f6stergesi olarak g\u00f6r\u00fclmekteydi. Bu olgu o denli \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131 ki art\u0131k insanlar maddi g\u00fc\u00e7 ve akrabalar\u0131n\u0131n fazlal\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayabilmek ad\u0131na ya\u015fayanlarla yetinmemeye ba\u015flayarak, kabilelerinin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ge\u00e7mi\u015fleriyle de kan\u0131tlamak i\u00e7in mezarl\u0131klara giderek \u00f6lm\u00fc\u015f akrabalar\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011fuyla \u00f6v\u00fcnmeye ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Y\u00fcce Mevlam\u0131z Cahiliyye d\u00f6nemindeki bu yayg\u0131n ancak hatal\u0131 anlay\u0131\u015fa \u015f\u00f6yle dikkat \u00e7ekmektedir: <strong>\u201c\u00c7okluk kuruntusu sizi o derece oyalad\u0131 ki, nihayet kabirleri ziyaret ettiniz.\u201d(Tek\u00e2s\u00fcr, 102\/1-2.)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nsano\u011flunun anlam bo\u015flu\u011funun doldurulaca\u011f\u0131 ve anlams\u0131zl\u0131k hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n deva bulaca\u011f\u0131 mecran\u0131n maddi alanlar olamayaca\u011f\u0131n\u0131 Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de vurgulayan Y\u00fcce Rabbimiz, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n vebas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclen anlams\u0131zl\u0131k problemi i\u00e7in bizlere bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu \u00f6nermi\u015ftir: \u0130nfak ve hasbilik. \u0130nfak insano\u011flunun Allah\u2019\u0131n ho\u015fnutlu\u011funu kazanmak i\u00e7in kendi servetinden harcamada bulunmas\u0131, ihtiya\u00e7 sahiplerine yard\u0131m etmesi; hasbilik ise insano\u011flunun bir \u015feyi g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak ve kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeksizin yapabilmesi anlam\u0131na gelmektedir. Bir\u00e7ok ayette Allah yolunda harcamay\u0131 ve insanlara kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeden iyilik yapmay\u0131 bizlere anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131n panzehiri olarak \u00f6neren Y\u00fcce Mevlam\u0131z, infak ve hasbili\u011fin \u00f6nemini \u015f\u00f6yle vurgulam\u0131\u015ft\u0131r;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201cMallar\u0131n\u0131 Allah yolunda harcayanlar\u0131n durumu, bir tanenin durumu gibidir ki, yedi ba\u015fak bitirmi\u015f ve her ba\u015fakta y\u00fcz tane var. Allah, diledi\u011fine daha da katlar. Allah\u2019\u0131n rahmeti geni\u015ftir. O, her \u015feyi bilir. Allah yolunda mallar\u0131n\u0131 infak eden, sonra verdiklerinin arkas\u0131ndan ba\u015fa kakmay\u0131, g\u00f6n\u00fcl incitmeyi uygun g\u00f6rmeyen kimselerin Rableri yan\u0131nda m\u00fck\u00e2fatlar\u0131 vard\u0131r. Onlara hi\u00e7bir korku yoktur ve onlar, \u00fcz\u00fclmeyeceklerdir.\u201d(Bakara, 2\/261-262.)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nsano\u011flu fiziksel bir omurgas\u0131 ve bedeni oldu\u011fu gibi, psikolojik ve ruhsal anlamda da bir omurgaya ihtiya\u00e7 duymaktad\u0131r. Hatta psikolojik omurga \u00e7o\u011fu zaman fiziksel omurgan\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve i\u015flevsel olmas\u0131nda \u00e7ok daha fazla rol oynamaktad\u0131r. Fiziksel omurgan\u0131n b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fmesi i\u00e7in \u00e7e\u015fitli g\u0131da ve vitaminler oldu\u011fu gibi psikolojik omurgan\u0131n da g\u0131das\u0131 infak, vitamin ve mineralleri ise hasbiliktir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda; maddi g\u00fcc\u00fcn iyi ve faydal\u0131 bir insan olabilmek i\u00e7in sadece bir ara\u00e7 oldu\u011funu unutup ona ama\u00e7 olarak bel ba\u011flayan, maddi a\u00e7\u0131dan de\u011feri fazla olmas\u0131na ra\u011fmen manevi a\u00e7\u0131dan de\u011ferini giderek yitiren, elindekileri varolu\u015funun payandas\u0131 olarak g\u00f6ren, vermekten korkan, a\u011fz\u0131 a\u00e7\u0131k ve al\u0131c\u0131 konumda olan, istif\u00e7i ve s\u00f6m\u00fcr\u00fcc\u00fc e\u011filimlere sahip olan ve sosyal ya\u015fama bir katk\u0131 sunamayan insan tipinin giderek \u00e7o\u011fald\u0131\u011f\u0131na \u00fcz\u00fclerek \u015fahit olmaktay\u0131z. Bu ba\u011flamda gelecek nesillerimizin hem maddi hem de manevi anlamda de\u011ferli olmas\u0131 ve sosyal huzurun artmas\u0131 i\u00e7in toplumun tutkal\u0131 olarak nitelendirebilece\u011fimiz hasbilik ve infak davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6zendirilmesi ve biz b\u00fcy\u00fcklerin bu anlamda yavrular\u0131m\u0131za model te\u015fkil etmesi son derece elzemdir. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fu toplumun insanlar\u0131 ve genel olarak da insanl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm\u00fcne faydal\u0131 olan bir birey kendini bir i\u015fe yaram\u0131\u015f hissedebilir. Bireyin ya\u015fam\u0131na anlam katacak his i\u015fte budur. Hem din\u00ee hem de k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerimizin vurgulad\u0131\u011f\u0131 bu iki \u00f6zelli\u011fin toplumumuzda tekrardan ne\u015fv\u00fc nema bulmas\u0131; i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7a\u011f\u0131n vebas\u0131 olan anlams\u0131zl\u0131k ve hi\u00e7lik duygular\u0131n\u0131n rehabilite edilmesinde anahtar rol oynayacakt\u0131r. B\u00f6ylece kendisinin s\u0131n\u0131rl\u0131, fani ve aciz bir varl\u0131k oldu\u011fu ger\u00e7ekli\u011fini bir an olsun akl\u0131ndan \u00e7\u0131karmayan, maddi olan her \u015feyin kendisi i\u00e7in bir emanet oldu\u011funu fark eden ve sonu\u00e7ta kendisi ve \u00e7ocuklar\u0131 i\u00e7in en \u00f6nemli yat\u0131r\u0131m\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir karakter ve ki\u015filik olaca\u011f\u0131n\u0131 unutmayan bir toplum olu\u015fabilir. Aksi takdirde sosyal \u00e7evresi, internet ve ileti\u015fim arac\u0131 sosyal medya olan, giderek kendinden korkan ve kendinden uzakla\u015fan bir nesille kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalma riskinin olduk\u00e7a y\u00fcksek oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bireyin di\u011fer insanlar\u0131n sorunlar\u0131ndan dolay\u0131 kayg\u0131lanmas\u0131, onlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermeye \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, onlarla \u201chem-h\u00e2l, hem-dem ve hem-gam\u201d olmas\u0131 ve herhangi bir yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve ki\u015fisel \u00e7\u0131kar\u0131 dikkate almadan sadece insan olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek di\u011fer insanlar i\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z bir \u015feyler yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gibi davran\u0131\u015fsal \u00f6rnekler \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Mesela ya\u011fmurlu bir g\u00fcnde, semtimizde veya mahallemizde bir yerlere yeti\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015fan ancak bir yandan da ya\u011fmurda \u0131slanan insanlar\u0131 otomobilimizle gidecekleri yere g\u00f6t\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fmak bir hasbilik \u00f6rne\u011fidir. Yolda y\u00fcr\u00fcyen insanlar\u0131 tan\u0131mam\u0131z, onlardan bir kar\u015f\u0131l\u0131k beklememiz veya onlar\u0131n bizden b\u00f6yle bir \u015feyi talep etmesi gerekmez. Biz yar\u0131m saatimizi b\u00f6yle bir i\u015f i\u00e7in ay\u0131rarak caddede birka\u00e7 tur atabilir ve bu insanlar\u0131 gidecekleri yere \u0131slanmadan yeti\u015ftirebilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z. Bu t\u00fcr bir davran\u0131\u015f\u0131n bana kal\u0131rsa, insana ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131 haz ve sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 doyum bir anlamda psikolojik bir sa\u011falt\u0131m i\u015flevi de g\u00f6rebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hasbi davran\u0131\u015flara g\u00fcn\u00fcm\u00fczde toplumumuz son derece muhta\u00e7. \u0130nsanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc maalesef ili\u015fkilere faydac\u0131 ve f\u0131rsat\u00e7\u0131 bir a\u00e7\u0131dan yakla\u015fmakta, bir eylemi ger\u00e7ekle\u015ftirmeden \u00f6nce onun kendisine nas\u0131l bir yarar\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 dikkate almaktad\u0131r. Asl\u0131nda insanlara kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z bir \u015feyler vermek i\u00e7in \u00e7ok \u015feye sahip olmak gerekmiyor. Bir selamlama, g\u00fczel bir s\u00f6z veya hafif bir tebess\u00fcm insano\u011flu i\u00e7in \u00e7o\u011fu durumda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir iyilik olabilmektedir. Y\u00fcce Allah Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de hasbilikle ilgili bir ayeti kerimede \u015fu \u015fekilde buyurmaktad\u0131r;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201cG\u00fczel bir s\u00f6z ve ba\u011f\u0131\u015flama, pe\u015finden g\u00f6n\u00fcl k\u0131rma, gelen bir sadakadan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Allah, her bak\u0131mdan s\u0131n\u0131rs\u0131z zengindir, hal\u00eemdir,(hemen cezaland\u0131rmaz, m\u00fchlet verir).\u201d(Bakara, 2\/263)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z iyilik yapmay\u0131 \u00f6neren hasbilik; insanlar aras\u0131nda sa\u011flam ba\u011flar kurulmas\u0131na, ki\u015filer aras\u0131 ili\u015fkilerde g\u00fcvenin geli\u015fmesine ve nihai olarak sosyal yap\u0131n\u0131n geli\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. Sosyal ili\u015fkilerde bir tebess\u00fcm\u00fcn ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6steren bir \u00f6yk\u00fcyle devam edelim:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z, h\u00fcz\u00fcnl\u00fc bir yabanc\u0131ya g\u00fcl\u00fcmsedi. Bu g\u00fcl\u00fcmseme adam\u0131n kendisini daha iyi hissetmesine sebep oldu. Bu hava i\u00e7inde yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte kendisine yard\u0131m eden bir dosta te\u015fekk\u00fcr etmedi\u011fini hat\u0131rlad\u0131. Hemen bir not yazd\u0131, yollad\u0131. Arkada\u015f\u0131 bu te\u015fekk\u00fcrden o kadar keyiflendi ki, her \u00f6\u011flen yemek yedi\u011fi lokantada garsona y\u00fckl\u00fc bir bah\u015fi\u015f b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Garson ilk defa b\u00f6yle bir bah\u015fi\u015f al\u0131yordu. Ak\u015fam eve giderken, kazand\u0131\u011f\u0131 paran\u0131n bir par\u00e7as\u0131n\u0131, her zaman k\u00f6\u015fe ba\u015f\u0131nda oturan fakir adam\u0131n \u015fapkas\u0131na b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Adam \u00f6yle ama \u00f6yle minnettar oldu ki&#8230; \u0130ki g\u00fcnd\u00fcr bo\u011faz\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131 lokma ge\u00e7memi\u015fti. Karn\u0131n\u0131 ilk defa doyurduktan sonra, bir apartman bodrumundaki tek odas\u0131n\u0131n yolunu tuttu. \u00d6yle ne\u015feliydi ki, bir sa\u00e7ak alt\u0131nda titreyen k\u00f6pek yavrusunu g\u00f6r\u00fcnce, kuca\u011f\u0131na al\u0131verdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6pek gecenin so\u011fu\u011fundan kurtuldu\u011fu i\u00e7in mutluydu. S\u0131cak odada sabaha kadar ko\u015fu\u015fturdu. Gece yar\u0131s\u0131ndan sonra apartman\u0131 dumanlar sard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir yang\u0131n ba\u015fl\u0131yordu. Duman\u0131 koklayan k\u00f6pek \u00f6yle bir havlamaya ba\u015flad\u0131 ki, \u00f6nce fakir adam uyand\u0131, sonra b\u00fct\u00fcn apartman halk\u0131&#8230; Anneler, babalar dumandan bo\u011fulmak \u00fczere olan yavrular\u0131n\u0131 kucaklay\u0131p, \u00f6l\u00fcmden kurtard\u0131lar&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n hepsi, be\u015f kuru\u015fluk bile maliyeti olmayan bir tebess\u00fcm\u00fcn sonucuydu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bireylerin bir iyili\u011fi, herhangi bir bask\u0131 alt\u0131nda kalmadan veya di\u011fer insanlar\u0131n herhangi bir y\u00f6nlendirmesine gerek duymadan kendi i\u00e7sel kontrol\u00fc ve deste\u011fiyle yapmas\u0131 son derece \u00f6nemlidir. B\u00f6yle bir durumda bireyin, bu iyilikten herhangi bir kar\u015f\u0131l\u0131k beklemedi\u011fi i\u00e7in elde edece\u011fi doyum bir ko\u015fula ba\u011fl\u0131 olmayacakt\u0131r. Bunun aksine bireyin yapt\u0131\u011f\u0131 iyilikler i\u00e7in bir beklenti i\u00e7inde olmas\u0131, insanlar i\u00e7in ko\u015fulsuz ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc bir fayda sa\u011flamamas\u0131 durumunda her iyili\u011fin bir bedeli olacakt\u0131r. Birey, belli bir s\u00fcre sonra iyilik i\u00e7eren her davran\u0131\u015f\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 hesaplamak ve bunu talep etmek durumunda kalacakt\u0131r. Hesabilik olarak ele alabilece\u011fimiz bu t\u00fcr bir davran\u0131\u015f hasbili\u011fin tam z\u0131dd\u0131d\u0131r ve bireye herhangi bir doyum sa\u011flamaz. Birey s\u00fcrekli olarak kime ne verdi\u011fini, hangi ko\u015fullarda verdi\u011finin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 alabilece\u011fini hesaplamak zorundad\u0131r. Bu gerginlik onu yer bitirir, \u201cTilki kurnazd\u0131r ama \u015fi\u015fman tilki yoktur.\u201d s\u00f6z\u00fc bu ger\u00e7e\u011fi \u00e7ok iyi bir bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Hasbi de\u011fil hesabi olan ki\u015filerin ahirette herhangi bir kar\u015f\u0131l\u0131k almayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde b\u00f6yle ki\u015filerin apa\u00e7\u0131k bir ziyanda oldu\u011fu kolayl\u0131kla g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hesap\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n bireye i\u00e7sel anlamda yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 maliyet listesi daha \u00e7ok uzat\u0131labilir. Ancak en b\u00fcy\u00fck zarar\u0131, bireyi i\u00e7sel doyumdan ve manevi hazdan uzakla\u015ft\u0131rmas\u0131, buna ba\u011fl\u0131 olarak bireye s\u00fcrekli bir talep-beklenti k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcs\u00fc i\u00e7inde gerginlik ya\u015fatmas\u0131d\u0131r. Asla bir mesafe de alamazlar, hayatlar\u0131 boyunca biriktirdiklerinin esiri ve istif\u00e7ili\u011fin kurban\u0131 olurlar. \u0130nfak etmezler, yani Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in ellerindekini harcamay\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z hay\u0131rda bulunmay\u0131 bilmezler. Bir ayet-i kerimede Y\u00fcce Mevla bununla ilgili \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201cAlt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc biriktirip gizleyerek onlar\u0131 Allah yolunda harcamayanlar\u0131 elem dolu bir azapla m\u00fcjdele.\u201d(Tevbe, 9\/35.)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oysa vermenin hazz\u0131 ba\u015fkad\u0131r. Hay\u0131r i\u015flerinde kar\u015f\u0131l\u0131k beklemeden insanlar\u0131n birbirleriyle yar\u0131\u015fmalar\u0131 tavsiye edilmi\u015f ve sadece bu noktada k\u0131skan\u00e7l\u0131k mubah g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong> \u201cHerkesin y\u00f6neldi\u011fi bir y\u00f6n vard\u0131r. Haydi, hep hay\u0131rlara ko\u015fun, yar\u0131\u015f\u0131n! Nerede olsan\u0131z Allah hepinizi bir araya getirir. \u015e\u00fcphesiz, Allah\u2019\u0131n g\u00fcc\u00fc her \u015feye hakk\u0131yla yeter.\u201d(Bakara, 2\/148)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hesap\u00e7\u0131 kimseler, ya\u015famlar\u0131 boyunca yapt\u0131klar\u0131 iyi i\u015fler i\u00e7in bir kar\u015f\u0131l\u0131k beklediklerinden ger\u00e7ek anlamda dost ve arkada\u015f edinmeleri son derece zordur. \u00c7evrelerindeki insanlar da kendileri gibi s\u00fcrekli yapt\u0131klar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bekleyen insanlar olduklar\u0131 i\u00e7in s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fckleri zaman yard\u0131mlar\u0131na ko\u015facak herhangi birini bulamazlar. Zor ve bunal\u0131mlarla dolu bir ya\u015fl\u0131l\u0131k hayat\u0131 ge\u00e7irirler, mallar\u0131 veya maddi g\u00fc\u00e7leri onlara ya\u015famlar\u0131n\u0131n son y\u0131llar\u0131nda herhangi bir fayda sa\u011flamaz. Ya\u015fland\u0131klar\u0131 zaman yanlar\u0131nda kimseleri bulamazlar, yaln\u0131z ve izole bir ya\u015fama mahk\u00fbm olurlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hasbilik ayn\u0131 zamanda t\u00fcm peygamberlerin ortak \u00f6zelliklerinden birisidir. Peygamberler \u00e7ok b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lara, ac\u0131 verici ya\u015fant\u0131lara, i\u015fkence ve eziyetlere ra\u011fmen i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 toplumlar\u0131 s\u00fcrekli olarak iyili\u011fe ve Allah\u2019\u0131n dinine davet etmekten bir an bile geri durmam\u0131\u015f, yapt\u0131klar\u0131 i\u015fi de sadece Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in yaparak herhangi bir kar\u015f\u0131l\u0131k beklememi\u015flerdir. Onlar\u0131n bu hasbi davran\u0131\u015flar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda alacaklar\u0131 \u00fccret yani ecir veya sevap ahirette olacakt\u0131r. Bir ayet-i kerimede peygamberlerin hasbice davran\u0131\u015flar\u0131 \u015fu \u015fekilde ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong> \u201cDe ki: \u0130\u015fte bu, Allah\u2019\u0131n, inan\u0131p salih ameller i\u015fleyen kullar\u0131na m\u00fcjdeledi\u011fi \u015feydir. De ki: \u2018Ben buna (yapt\u0131\u011f\u0131m tebli\u011f g\u00f6revine) kar\u015f\u0131l\u0131k sizden, akrabal\u0131ktan do\u011fan sevgiden ba\u015fka bir \u00fccret istemiyorum.\u2019 Kim g\u00fczel bir i\u015f yaparsa, onun iyili\u011fini art\u0131r\u0131r\u0131z. \u015e\u00fcphesiz Allah, \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flayand\u0131r, \u015f\u00fckr\u00fcn kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verendir.\u201d(\u015e\u00fbr\u00e2, 42\/23.)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde giderek daha fazla kapitalist, materyalist, makyavelist, oport\u00fcnist ve pragmatist bir ya\u015fam felsefesine sahip olmaya ba\u015flayan insanlar\u0131n, buna ba\u011fl\u0131 olarak maddi g\u00fc\u00e7leri ve refah d\u00fczeyleri artmas\u0131na ra\u011fmen maalesef manevi anlamda ayn\u0131 huzur ve mutlulu\u011fu elde etmeleri m\u00fcmk\u00fcn olmam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun nedeni insanlar\u0131n giderek daha yo\u011fun bi\u00e7imde d\u00fcnyevi i\u015flere kendilerini kapt\u0131rmalar\u0131, kendilerini maddi anlamda daha fazla teminat alt\u0131na almak istemeleri, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam deneyimlerini daha fazla ihtiya\u00e7 odakl\u0131 ele almalar\u0131, kanaat gibi olumlu ki\u015fisel \u00f6zellikler yerine h\u0131rs ve rekabet gibi insan\u0131 t\u00fcketen olumsuz ki\u015fisel \u00f6zelliklere daha fazla sahip olmalar\u0131d\u0131r. Asl\u0131nda insano\u011flunun ya\u015fam\u0131, hi\u00e7bir \u015feyi garanti alt\u0131na alamayacak kadar k\u0131sa ve her \u015feyi kontrol edemeyecek kadar komplekstir. Elbette bireyin irade-i c\u00fcz\u2019iyesi nispetinde kontrol edilebilecek baz\u0131 \u015feyler vard\u0131r, davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 kontrol edebiliriz, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n yeti\u015fmesinde katk\u0131da bulunabiliriz ve eylemlerimizi se\u00e7ebiliriz. Ancak gelece\u011fimizi belirlemek tam anlam\u0131yla elimizde de\u011fildir. Y\u00fcce Mevlam\u0131z insano\u011flunun bilgi ve kontrol anlam\u0131ndaki s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131na vurgu yaparak bir ayet-i kerimede \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong> \u201cK\u0131yametin ne zaman kopaca\u011f\u0131 bilgisi \u015f\u00fcphesiz yaln\u0131zca Allah kat\u0131ndad\u0131r. O, ya\u011fmuru ya\u011fd\u0131r\u0131r, rahimlerdekini bilir. Hi\u00e7 kimse yar\u0131n ne kazanaca\u011f\u0131n\u0131 bilemez. Hi\u00e7 kimse nerede \u00f6lece\u011fini de bilemez. \u015e\u00fcphesiz Allah hakk\u0131yla bilendir, (her \u015feyden) hakk\u0131yla haberdar oland\u0131r.\u201d(Lokm\u00e2n, 31\/34.)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir ba\u015fka ayet-i kerimede de sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir psikolojik ve sosyal geli\u015fim i\u00e7in \u015fu tavsiyede bulunmu\u015ftur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201cKim iyi ve yararl\u0131 i\u015fleri en g\u00fczel \u015fekilde yaparak kendini Allah\u2019a teslim ederse, \u015f\u00fcphesiz en sa\u011flam kulpa tutunmu\u015ftur. \u0130\u015flerin sonu ancak Allah\u2019a var\u0131r.\u201d(Lokm\u00e2n, 31\/22.)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hasbi davranmak ve hesap\u00e7\u0131 olmaktan uzak durmak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131n\u0131n en \u00f6nemli ihtiya\u00e7lar\u0131ndand\u0131r. Unutmamal\u0131y\u0131z ki Allah maddi \u015feyleri diledi\u011fine, manevi \u015feyleri ise dileyene vermektedir. Yap\u0131lacak o kadar geni\u015f bir dizide manevi, sonal ve soyut hay\u0131rl\u0131 i\u015fler varken bireylerin maddi, k\u0131sa vadeli ve somut eylemlerle g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131n\u0131 ge\u00e7irmeleri, s\u00fcrekli geleceklerine ili\u015fkin beklentilerde bulunmalar\u0131, bitmek t\u00fckenmek bilmeyen planlar aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalmalar\u0131 onlara gerginlikten ba\u015fka hi\u00e7bir duygu ya\u015fatmaz. Kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z vermek yani hasbilik ise Y\u00fcce Mevlam\u0131z\u0131n Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de en fazla \u00f6vd\u00fc\u011f\u00fc ve en \u00e7ok \u00fczerinde durdu\u011fu davran\u0131\u015f tarzlar\u0131ndan birisi oldu\u011fu i\u00e7in muhakkak g\u00fcn\u00fcn birinde s\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z veya kendimizi \u00e7aresiz hissetti\u011fimiz bir anda kar\u015f\u0131m\u0131za birden \u00e7\u0131kabilecek bir hazine olarak g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nsanlar genellikle b\u00f6yle anlar ya\u015farlar, her \u015feyin bitti\u011fini, art\u0131k sona yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, art\u0131k hi\u00e7bir \u015feyin d\u00fczelmeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz melankolik, \u00e7aresiz ve bitkin bir an\u0131m\u0131zda birden i\u015fler yoluna giriyorsa; bunu kesinlikle ge\u00e7mi\u015f ya\u015fant\u0131m\u0131zda bir beklenti i\u00e7inde olmadan sundu\u011fumuz bir tebess\u00fcme, bir yoksula yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir yard\u0131ma, yolda kalan birisini gidece\u011fi yere yeti\u015ftirmemize, giri\u015fimcilik duygusu kazanmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir \u00e7ocu\u011fun bu duygusunu desteklemeye y\u00f6nelik bir davran\u0131\u015f\u0131m\u0131za, namaz i\u00e7in camiye giden bir \u00e7ocu\u011fun ba\u015f\u0131n\u0131 ok\u015famam\u0131za, r\u0131zk\u0131n\u0131 kazanmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir i\u015f\u00e7inin s\u0131rt\u0131n\u0131 s\u0131vazlamam\u0131za, insanl\u0131\u011fa faydal\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir gencin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7mam\u0131za veya yap\u0131labilecek binlerce kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z iyilik davran\u0131\u015flar\u0131ndan herhangi birine bor\u00e7luyuzdur. \u201c\u0130yilik yap denize at bal\u0131k bilmezse H\u00e2lik (yaratan) bilir.\u201d s\u00f6z\u00fc bir insan\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 iyili\u011fin elbette bir \u015fekilde de\u011fer g\u00f6rece\u011fini g\u00f6stermektedir. Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019de iyilik ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn insan\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na bir \u015fekilde \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 \u015fu ayetlerle delillendirilmi\u015ftir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u201cArt\u0131k kim zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nca bir hay\u0131r i\u015flerse, onun m\u00fck\u00e2fat\u0131n\u0131 g\u00f6recektir. Kim de zerre a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nca bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck i\u015flerse, onun cezas\u0131n\u0131 g\u00f6recektir.\u201d(Z\u00e2riy\u00e2t, 51\/7-8.)<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130yilik yapman\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde ve iyili\u011fin insan\u0131 bir\u00e7ok y\u00f6nden diri ve zinde tuttu\u011funu dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda asl\u0131nda iyili\u011fin insana \u00e7ok y\u00f6nden fayda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p>\u0130yilik Ekseninde Aile, Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, 3. Bask\u0131 (2023),\u00a0syf.83-94.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Dr. Ahmet AKIN \u0130stanbul Medeniyet \u00dcniversitesi Psikolojik Dan\u0131\u015fmanl\u0131k Anabilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Canl\u0131lar aras\u0131nda geli\u015fim s\u00fcreci en karma\u015f\u0131k ve dinamik olan varl\u0131k insand\u0131r. D\u00fcnyaya g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 andan itibaren her&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":51154,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2412],"tags":[],"class_list":{"0":"post-50999","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-uluslararasi-aile-fuari-makaleler"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Bireyden Aileye, Aileden Topluma \u0130yilik<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Canl\u0131lar aras\u0131nda geli\u015fim s\u00fcreci en karma\u015f\u0131k ve dinamik olan varl\u0131k insand\u0131r. D\u00fcnyaya g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 andan itibaren her an h\u0131zl\u0131 bir de\u011fi\u015fim s\u00fcreci i\u00e7inde olan insano\u011flu; s\u00fcrekli yeni bir \u015feyler \u00f6\u011frenir. \u00d6\u011frendik\u00e7e geli\u015fir, geli\u015ftik\u00e7e de yeni durumlara ve geli\u015fimsel g\u00f6revlere uyum sa\u011flama \u00e7abas\u0131yla kendini var eder. Bu geli\u015fim alanlar\u0131 da olduk\u00e7a geni\u015f bir yelpazede da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6stermektedir; zihinsel, sosyal, duygusal, fiziksel, k\u00fclt\u00fcrel, ahlaki ve manevi vb.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bireyden Aileye, Aileden Topluma \u0130yilik\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Canl\u0131lar aras\u0131nda geli\u015fim s\u00fcreci en karma\u015f\u0131k ve dinamik olan varl\u0131k insand\u0131r. D\u00fcnyaya g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 andan itibaren her an h\u0131zl\u0131 bir de\u011fi\u015fim s\u00fcreci i\u00e7inde olan insano\u011flu; s\u00fcrekli yeni bir \u015feyler \u00f6\u011frenir. \u00d6\u011frendik\u00e7e geli\u015fir, geli\u015ftik\u00e7e de yeni durumlara ve geli\u015fimsel g\u00f6revlere uyum sa\u011flama \u00e7abas\u0131yla kendini var eder. Bu geli\u015fim alanlar\u0131 da olduk\u00e7a geni\u015f bir yelpazede da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6stermektedir; zihinsel, sosyal, duygusal, fiziksel, k\u00fclt\u00fcrel, ahlaki ve manevi vb.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131 Resmi Web Sitesi\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Diyanetvakfi\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-05-15T12:22:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-05-26T11:10:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/aile-3-1.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1366\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"768\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Selim\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@DiyanetVakfi\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@DiyanetVakfi\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Selim\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/752b55e264a99273d55636516d96d5eb\"},\"headline\":\"Bireyden Aileye, Aileden Topluma \u0130yilik\",\"datePublished\":\"2025-05-15T12:22:14+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-26T11:10:57+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\\\/\"},\"wordCount\":3647,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/aile-3-1.jpg\",\"articleSection\":[\"Uluslararas\u0131 Aile Fuar\u0131 Makaleler\"],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\\\/\",\"name\":\"Bireyden Aileye, Aileden Topluma \u0130yilik\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/aile-3-1.jpg\",\"datePublished\":\"2025-05-15T12:22:14+00:00\",\"dateModified\":\"2025-05-26T11:10:57+00:00\",\"description\":\"Canl\u0131lar aras\u0131nda geli\u015fim s\u00fcreci en karma\u015f\u0131k ve dinamik olan varl\u0131k insand\u0131r. D\u00fcnyaya g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 andan itibaren her an h\u0131zl\u0131 bir de\u011fi\u015fim s\u00fcreci i\u00e7inde olan insano\u011flu; s\u00fcrekli yeni bir \u015feyler \u00f6\u011frenir. \u00d6\u011frendik\u00e7e geli\u015fir, geli\u015ftik\u00e7e de yeni durumlara ve geli\u015fimsel g\u00f6revlere uyum sa\u011flama \u00e7abas\u0131yla kendini var eder. Bu geli\u015fim alanlar\u0131 da olduk\u00e7a geni\u015f bir yelpazede da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6stermektedir; zihinsel, sosyal, duygusal, fiziksel, k\u00fclt\u00fcrel, ahlaki ve manevi vb.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/aile-3-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/05\\\/aile-3-1.jpg\",\"width\":1366,\"height\":768,\"caption\":\"Aile,\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bireyden Aileye, Aileden Topluma \u0130yilik\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/\",\"name\":\"T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131 Resmi Web Sitesi\",\"description\":\"Yery\u00fcz\u00fcnde iyilik egemen oluncaya kadar\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/#organization\"},\"alternateName\":\"T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/#organization\",\"name\":\"T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131\",\"alternateName\":\"T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/12\\\/TDV_Logo_1.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/12\\\/TDV_Logo_1.png\",\"width\":207,\"height\":71,\"caption\":\"T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/Diyanetvakfi\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/DiyanetVakfi\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/turkiyediyanetvakfi\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/user\\\/TurkiyeDiyanetVakfi\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/752b55e264a99273d55636516d96d5eb\",\"name\":\"Selim\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/wp-content\\\/litespeed\\\/avatar\\\/a1e47b25396e98e5b781e88a5396cd96.jpg?ver=1777287391\",\"url\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/wp-content\\\/litespeed\\\/avatar\\\/a1e47b25396e98e5b781e88a5396cd96.jpg?ver=1777287391\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/tdv.org\\\/tr-TR\\\/wp-content\\\/litespeed\\\/avatar\\\/a1e47b25396e98e5b781e88a5396cd96.jpg?ver=1777287391\",\"caption\":\"Selim\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bireyden Aileye, Aileden Topluma \u0130yilik","description":"Canl\u0131lar aras\u0131nda geli\u015fim s\u00fcreci en karma\u015f\u0131k ve dinamik olan varl\u0131k insand\u0131r. D\u00fcnyaya g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 andan itibaren her an h\u0131zl\u0131 bir de\u011fi\u015fim s\u00fcreci i\u00e7inde olan insano\u011flu; s\u00fcrekli yeni bir \u015feyler \u00f6\u011frenir. \u00d6\u011frendik\u00e7e geli\u015fir, geli\u015ftik\u00e7e de yeni durumlara ve geli\u015fimsel g\u00f6revlere uyum sa\u011flama \u00e7abas\u0131yla kendini var eder. Bu geli\u015fim alanlar\u0131 da olduk\u00e7a geni\u015f bir yelpazede da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6stermektedir; zihinsel, sosyal, duygusal, fiziksel, k\u00fclt\u00fcrel, ahlaki ve manevi vb.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Bireyden Aileye, Aileden Topluma \u0130yilik","og_description":"Canl\u0131lar aras\u0131nda geli\u015fim s\u00fcreci en karma\u015f\u0131k ve dinamik olan varl\u0131k insand\u0131r. D\u00fcnyaya g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 andan itibaren her an h\u0131zl\u0131 bir de\u011fi\u015fim s\u00fcreci i\u00e7inde olan insano\u011flu; s\u00fcrekli yeni bir \u015feyler \u00f6\u011frenir. \u00d6\u011frendik\u00e7e geli\u015fir, geli\u015ftik\u00e7e de yeni durumlara ve geli\u015fimsel g\u00f6revlere uyum sa\u011flama \u00e7abas\u0131yla kendini var eder. Bu geli\u015fim alanlar\u0131 da olduk\u00e7a geni\u015f bir yelpazede da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6stermektedir; zihinsel, sosyal, duygusal, fiziksel, k\u00fclt\u00fcrel, ahlaki ve manevi vb.","og_url":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/","og_site_name":"T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131 Resmi Web Sitesi","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Diyanetvakfi\/","article_published_time":"2025-05-15T12:22:14+00:00","article_modified_time":"2025-05-26T11:10:57+00:00","og_image":[{"width":1366,"height":768,"url":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/aile-3-1.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Selim","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@DiyanetVakfi","twitter_site":"@DiyanetVakfi","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/"},"author":{"name":"Selim","@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/#\/schema\/person\/752b55e264a99273d55636516d96d5eb"},"headline":"Bireyden Aileye, Aileden Topluma \u0130yilik","datePublished":"2025-05-15T12:22:14+00:00","dateModified":"2025-05-26T11:10:57+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/"},"wordCount":3647,"publisher":{"@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/aile-3-1.jpg","articleSection":["Uluslararas\u0131 Aile Fuar\u0131 Makaleler"],"inLanguage":"tr"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/","url":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/","name":"Bireyden Aileye, Aileden Topluma \u0130yilik","isPartOf":{"@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/aile-3-1.jpg","datePublished":"2025-05-15T12:22:14+00:00","dateModified":"2025-05-26T11:10:57+00:00","description":"Canl\u0131lar aras\u0131nda geli\u015fim s\u00fcreci en karma\u015f\u0131k ve dinamik olan varl\u0131k insand\u0131r. D\u00fcnyaya g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 andan itibaren her an h\u0131zl\u0131 bir de\u011fi\u015fim s\u00fcreci i\u00e7inde olan insano\u011flu; s\u00fcrekli yeni bir \u015feyler \u00f6\u011frenir. \u00d6\u011frendik\u00e7e geli\u015fir, geli\u015ftik\u00e7e de yeni durumlara ve geli\u015fimsel g\u00f6revlere uyum sa\u011flama \u00e7abas\u0131yla kendini var eder. Bu geli\u015fim alanlar\u0131 da olduk\u00e7a geni\u015f bir yelpazede da\u011f\u0131l\u0131m g\u00f6stermektedir; zihinsel, sosyal, duygusal, fiziksel, k\u00fclt\u00fcrel, ahlaki ve manevi vb.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/#primaryimage","url":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/aile-3-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/aile-3-1.jpg","width":1366,"height":768,"caption":"Aile,"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/bireyden-aileye-aileden-topluma-iyilik\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bireyden Aileye, Aileden Topluma \u0130yilik"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/#website","url":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/","name":"T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131 Resmi Web Sitesi","description":"Yery\u00fcz\u00fcnde iyilik egemen oluncaya kadar","publisher":{"@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/#organization"},"alternateName":"T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/#organization","name":"T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131","alternateName":"T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131","url":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/TDV_Logo_1.png","contentUrl":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-content\/uploads\/2018\/12\/TDV_Logo_1.png","width":207,"height":71,"caption":"T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131"},"image":{"@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Diyanetvakfi\/","https:\/\/x.com\/DiyanetVakfi","https:\/\/www.instagram.com\/turkiyediyanetvakfi\/","https:\/\/www.youtube.com\/user\/TurkiyeDiyanetVakfi"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/#\/schema\/person\/752b55e264a99273d55636516d96d5eb","name":"Selim","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-content\/litespeed\/avatar\/a1e47b25396e98e5b781e88a5396cd96.jpg?ver=1777287391","url":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-content\/litespeed\/avatar\/a1e47b25396e98e5b781e88a5396cd96.jpg?ver=1777287391","contentUrl":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-content\/litespeed\/avatar\/a1e47b25396e98e5b781e88a5396cd96.jpg?ver=1777287391","caption":"Selim"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50999","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50999"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50999\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51035,"href":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/50999\/revisions\/51035"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51154"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50999"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=50999"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tdv.org\/tr-TR\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=50999"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}