Zeynep G\u00f6k\u00e7en ARSLAN ADIG\u00dcZEL
\nAile Dan\u0131\u015fman\u0131<\/p>\n
\u0130nsan do\u011fas\u0131 gere\u011fi di\u011fer insanlar\u0131n da farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ve \u00f6nerilerine ihtiya\u00e7 duyan bir varl\u0131kt\u0131r. Ne kadar bilgili ve tecr\u00fcbeli olursa olsun ki\u015finin tek ba\u015f\u0131na her \u015feyi ba\u015farabilmesi veya her konuda do\u011fru karar\u0131 alabilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu sebeple bir konu hakk\u0131nda ilim ve ihtisas sahibi kimseler ile kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 fikir al\u0131\u015fveri\u015finde bulunarak en g\u00fczel, en do\u011fru karar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmaya gayret eder. Bunun ad\u0131 da isti\u015faredir.
\n\u0130sti\u015fare ile ortaya \u00e7\u0131kan kararlar t\u0131pk\u0131 ar\u0131 kovan\u0131ndaki bala benzer. Nas\u0131l ki ar\u0131lar \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit \u00e7i\u00e7eklerden \u015fifa deposu polenleri toplayarak bal ortaya \u00e7\u0131kar\u0131rlarsa i\u015fte kolektif ak\u0131lla al\u0131nan kararlar da bizim i\u00e7in bal gibi son derece de\u011ferli ve \u00f6nemlidir. \u0130sti\u015fare, insan hayat\u0131nda \u00f6nemli kazan\u0131mlar elde edilmesini sa\u011flayan bir husustur. \u0130nsano\u011flu al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc olmay\u0131 isti\u015fare ile \u00f6\u011frenir ve benimser. Ki\u015finin \u015fahs\u0131na ve fikirlerine verilen \u00f6nemi g\u00f6stererek insan ili\u015fkilerinde de\u011feri, sayg\u0131y\u0131 peki\u015ftirir. \u0130nsanlar\u0131n aras\u0131ndaki t\u00fcm ili\u015fkilerde (i\u015f, aile, ebeveynlik vb.) muhabbet, sevgi, bar\u0131\u015f, yard\u0131mla\u015fma, birliktelik ve aitlik duygusunu peki\u015ftirir.
\nDengeli bir i\u00e7 d\u00fcnya, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ailenin form\u00fcl\u00fc ve toplumlar\u0131n \u015fifas\u0131n\u0131 son peygamber olarak Efendimiz (s.a.s.) veriyor asl\u0131nda. Bunu duyabilmek, g\u00f6rebilmek ve hayat felsefesi edinebilmek nasip olsun bizlere. Peygamber Efendimiz her konuda e\u015fleriyle \u00e7ocuklar\u0131yla ilim irfan sahibi dostlar\u0131yla isti\u015farede bulunurdu. Onun hayat\u0131nda isti\u015fare ile ilgili say\u0131s\u0131z \u00f6rnek vard\u0131r. Bunlardan aile hayat\u0131yla ilgili olan birka\u00e7 \u00f6rne\u011fe yer verelim. Peygamber Efendimiz (s.a.s.) ihtilaf durumunda ya da bir sorun kar\u015f\u0131s\u0131nda aile fertleriyle isti\u015fare etmi\u015f, sab\u0131rla onlar\u0131 dinlemi\u015f ve onlar\u0131n fikirleriyle de sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131na kavu\u015fturmu\u015ftur. Peygamber Efendimiz (s.a.s.) ilk vahiy ald\u0131\u011f\u0131nda korkmu\u015f, endi\u015fe ile hemen Hz.Hatice\u2019nin (r.a.) yan\u0131na gelerek ba\u015f\u0131ndan ge\u00e7enleri ona anlatm\u0131\u015ft\u0131. \u201cKendimden korktum.\u201d demi\u015fti ona. Hz. Hatice de e\u015fini \u201c\u00d6yle deme. Allah\u2019a yemin ederim ki Allah hi\u00e7bir vakit seni utand\u0131rmaz. \u00c7\u00fcnk\u00fc sen akrabay\u0131 g\u00f6zetirsin; muhta\u00e7 olanlar\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlenirsin; a\u00e7 ve a\u00e7\u0131kta olan\u0131 koruyup kollars\u0131n; misafire ikram edersin ve musibete maruz kalanlara yard\u0131m edersin.\u201d (Buh\u00e2r\u00ee, Bed\u2019\u00fc\u2019l-vahy, 1) s\u00f6zleriyle teselli etmi\u015fti. Bu \u00f6rnekte bir e\u015fin zor zamanda deste\u011finin ne kadar \u00f6nemli ve de\u011ferli oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.
\nYine Peygamber Efendimiz (s.a.s.) k\u0131zlar\u0131n\u0131 evlendirirken hem Hz. Hatice\u2019yle (r.a.) hem de k\u0131zlar\u0131yla isti\u015farelerde bulunmu\u015ftur. Farkl\u0131 bir isti\u015fare \u00f6rne\u011fi olarak Hz. Ai\u015fe\u2019ye iftira at\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Zeyneb bint Cah\u015f ile isti\u015faresini ekleyebiliriz.
\nBu vb. say\u0131s\u0131z \u00f6rnek Peygamber Efendimiz\u2019in (s.a.s.) aile hayat\u0131nda \u00e7oktur. Ve bu \u00f6rneklerde, Efendimiz\u2019in (s.a.s.) isti\u015farede cinsiyete de\u011fil akl\u0131selim olmaya \u00f6nem verdi\u011fini de g\u00f6rm\u00fc\u015f oluyoruz.
\nBizler hayat\u0131m\u0131zda kimlerle, neleri, ne s\u0131kl\u0131klarla isti\u015farede bulunuyoruz d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekir ki eksikliklerimizi fark edip hayat\u0131m\u0131zda isti\u015fareye daha fazla yer verebilelim. \u00c7\u00fcnk\u00fc yukar\u0131daki sat\u0131rlarda da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00fczere isti\u015fare bir peygamber gelene\u011fi ve o kadar uzun s\u00fcredir aktar\u0131lan bir nasihatt\u0131r ki hen\u00fcz kendi ile ilgili dahi s\u0131n\u0131rl\u0131 bilgiye sahip olan insano\u011flunun ortak ak\u0131l ile daha yararl\u0131 bilgiye ve karara eri\u015febilece\u011fini anlaman\u0131n bir erdem oldu\u011funu anlat\u0131r tekraren.
\nAncak bizler her t\u00fcrl\u00fc bilgiye \u00e7ok kolay bir \u015fekilde eri\u015febilir olmam\u0131zdan ve eri\u015filen bilginin bir s\u00fczgecinin de bulunmamas\u0131ndan kaynakl\u0131 biraz da kendimizi koruma i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc ile tek ba\u015f\u0131m\u0131za kararlar almaya ba\u015flad\u0131k. Bununla beraber g\u00f6r\u00fcyoruz ki isti\u015fare, bir s\u00fcreci ve fikir al\u0131\u015fveri\u015fini kapsayan dinamik bir s\u00fcre\u00e7 sunarken bizler h\u0131zl\u0131 ve benmerkezci kararlar\u0131m\u0131z\u0131n sanc\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ya\u015fayabiliyoruz.
\nElbette herkes kendi hayat deneyimlerini de ya\u015famal\u0131 kendi hayat tecr\u00fcbelerini de olu\u015fturmal\u0131d\u0131r. \u00d6te yandan bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n hayat tecr\u00fcbesi olas\u0131 durumlara kar\u015f\u0131n, tedbirli olmam\u0131z\u0131 sa\u011flayarak daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015famlar s\u00fcrebilmemize katk\u0131 sa\u011flar. Bunu \u201cAk\u0131l, ak\u0131ldan \u00fcst\u00fcnd\u00fcr.\u201d \u015feklinde \u00f6zetleyebiliriz.<\/p>\n
Kimlerle \u0130sti\u015fare Etmeliyiz?<\/strong> Kaynak: Diyanet\u00a0Aile\u00a0Dergisi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Zeynep G\u00f6k\u00e7en ARSLAN ADIG\u00dcZEL Aile Dan\u0131\u015fman\u0131 \u0130nsan do\u011fas\u0131 gere\u011fi di\u011fer insanlar\u0131n da farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ve \u00f6nerilerine ihtiya\u00e7 duyan bir varl\u0131kt\u0131r. Ne kadar bilgili ve tecr\u00fcbeli olursa olsun ki\u015finin tek ba\u015f\u0131na…<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":51030,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2412],"tags":[],"class_list":{"0":"post-51037","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-uluslararasi-aile-fuari-makaleler"},"yoast_head":"\n
\n\u0130mam Gazali bu konuda \u015f\u00f6yle bir nasihate bulunmu\u015ftur: 5 ki\u015fi ile isti\u015fare etmekten ka\u00e7\u0131n\u0131n.
\n1.Cahil kimseler ile isti\u015fare etmeyiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc cahilin kendisine bile yeterli bilgisi, ilmi yoktur. Size aktaraca\u011f\u0131 \u015feyler, kendi varsay\u0131mlar\u0131d\u0131r. Kendi d\u00fcnyas\u0131nda bakt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131dan belki sizi kayg\u0131land\u0131racak, durduracak, belki de sizi yoktan yere olmak istemeyece\u011finiz yar\u0131\u015flar\u0131n i\u00e7erisinde bulunman\u0131za sebep olacakt\u0131r.
\n2.Cimri kimseler ile isti\u015fare etmeyiniz. Cimri kimseler kendilerinde var olan herhangi bir \u015feyi do\u011fru \u00f6l\u00e7\u00fcde payla\u015famayand\u0131r. \u0130sti\u015farenin ise temel kaidelerinden biri, do\u011fru bilgiyi do\u011fru \u00f6l\u00e7\u00fcde payla\u015fmak oldu\u011fu i\u00e7in cimri kimselerle bu durumdan ka\u00e7\u0131nmak gerekir.
\n3.Korkak kimseler ile isti\u015fare etmeyiniz. Korkak insan, fazlas\u0131yla kayg\u0131l\u0131d\u0131r. Ve bu kayg\u0131 tedbirden \u00e7ok donakalmaya, harekete ge\u00e7ememeye, hayat ak\u0131\u015f\u0131nda t\u0131kanm\u0131\u015fl\u0131\u011fa ve korkakl\u0131\u011fa sebep olabilmektedir. Bu sebeplerle korkak insanlarla isti\u015fare edilmemelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc korkaklar kayg\u0131lar\u0131yla at\u0131lacak ya da at\u0131lmas\u0131 gereken ad\u0131mlar\u0131n da durmas\u0131na sebep olabilirler. Kendi ge\u00e7mi\u015f \u00f6r\u00fcnt\u00fclerindeki olumsuz tecr\u00fcbelerinden dolay\u0131 yeniliklere \u00e7ok a\u00e7\u0131k olmayabilirler. H\u00e2liyle onlarla isti\u015fareye niyetlenen insanlar\u0131 da gere\u011finden fazla kayg\u0131land\u0131rarak sa\u011fl\u0131ks\u0131z dinamiklere sebep olabilirler.
\n4.Tembel kimseler ile isti\u015fare etmeyiniz. Tembel insanlar, kendi hayatlar\u0131ndaki sorumluluklar\u0131 yeterince yerine getiremeyen kimselerdir. S\u0131kl\u0131kla sorumluluklar\u0131n\u0131 erteleyen bu kimseler kendi hayatlar\u0131nda aksiyon alamad\u0131klar\u0131 gibi \u00f6tekinin de alamamas\u0131na, sorumluluklar\u0131 ertelemesine sebep olabilirler.
\n5.Ahmak kimseler ile isti\u015fare etmeyiniz. Akl\u0131n\u0131 gerekti\u011fi bi\u00e7imde kullanma yetene\u011fi zay\u0131f, belki zekas\u0131 yeterli oranda geli\u015fmemi\u015f ya da hikmet sahibi olmayan ki\u015filerdir. Herhangi bir meselede uzman, ilim sahibi olamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in bu kimselerle de \u0130mam Gazali isti\u015fare etmekten ka\u00e7\u0131nmam\u0131z\u0131 nasihat etmi\u015ftir. (\u0130hyau\u2019 Ulumi\u2019d Din)
\nModern d\u00f6nemde kolay bilgiye ula\u015fabiliyoruz evet ama bu bilgi bize bir korkaktan m\u0131 yoksa bir ahmaktan ya da bir cahilden mi geldi bilemiyoruz. Kendi i\u00e7 muhasebemizi olu\u015fturarak, bir s\u00fczgecimizin olmas\u0131na gayret ederek ya\u015fam\u0131m\u0131zda do\u011fru kararlar alabilmek i\u00e7in ilim sahipleri ile sahih bilgilere eri\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z. \u0130sti\u015farenin mevcut kalitesinden faydalanabilmek i\u00e7in kendi isti\u015fare s\u00fczgecimizin de kaliteli olmas\u0131 gerekiyor ki her duydu\u011fumuza kanmamal\u0131, her verileni almamal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc isti\u015fare, herkese her \u015feyi dan\u0131\u015fmak de\u011fildir, ehline bir konuyu dan\u0131\u015fmakt\u0131r. Her meselede oldu\u011fu gibi isti\u015farenin de giri\u015f, geli\u015fme ve sonucu vard\u0131r. Giri\u015f k\u0131sm\u0131; bizler hangi konuda, neden, ni\u00e7in isti\u015fare etmek istiyoruz? \u00d6nce kendimizde bunlar\u0131n cevab\u0131n\u0131 bulmal\u0131y\u0131z. Hangi konuda bir \u00f6tekine dan\u0131\u015fmak istedi\u011fimizi \u00f6nce kendi i\u00e7imizde muhasebe etmemiz gerekir. Bilmeliyiz ki insan\u0131n kendi i\u00e7 muhasebesini yapabilmesi bir yeti\u015fkinlik g\u00f6stergesidir ve \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 kimseler asl\u0131nda cevab\u0131ndan emin oldu\u011fu konularda m\u00fckemmeliyet\u00e7ilik veya \u00f6tekinden onay almak, g\u00f6r\u00fclmek i\u00e7in isti\u015fareye ba\u015fvurabiliyor ve maalesef kendi i\u00e7 muhasebesini yapamayan her konuda \u00f6tekinin onay\u0131na ihtiya\u00e7 duymaya ba\u011f\u0131ml\u0131 bir psikolojinin geli\u015fmesine sebep olabiliyor ki bundan yeti\u015fkin iradesi olan kimselerin ka\u00e7\u0131nmas\u0131nda fayda vard\u0131r.
\n\u0130ki insan\u0131n, benden biz olma yolculu\u011fu \u00e7ok e\u015fsiz bir yolculuktur. Her evlilik \u00f6yk\u00fcs\u00fc t\u0131pk\u0131 parmak izlerimiz kadar e\u015fsiz ve benzersizdir. Bu sebepledir ki d\u00fcnya \u00fczerinde say\u0131s\u0131z evlilik yorumu vard\u0131r. Bu benzersiz ili\u015fki dinami\u011finde aidiyet olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan genel bir kural vard\u0131r. O da e\u015flerin birbirleriyle ili\u015fkileri hakk\u0131nda isti\u015fare edebiliyor olmas\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u015fler aras\u0131nda isti\u015fare edilmesi gereken konular ba\u015fka yerlere h\u0131zla ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda evlili\u011fin ne yaz\u0131k ki mahremiyeti zedelenmi\u015f oluyor.
\nE\u015flerin ileti\u015fimini azaltan, aile i\u00e7inde isti\u015fareden uzakla\u015ft\u0131ran meselelerden biri, e\u015flerin sorunlar\u0131n\u0131, konu\u015fmakta zorlanacaklar\u0131 konular\u0131 duymaya istekli olmama h\u00e2liyle \u00e2deta bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131nda gizli bir anla\u015fma yapm\u0131\u015f gibi susmalar\u0131, konu\u015fmamalar\u0131d\u0131r. Yolunda gitmeyeni dile getirmekten korkan ve bu konuda s\u00f6zle\u015fmi\u015f gibi iyiyi oynayan e\u015fler var. Ama hi\u00e7bir oyun sonsuza dek s\u00fcrm\u00fcyor, eninde sonunda biri ili\u015fkiyi sabote ediyor ve birikmi\u015f, bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f duygular, d\u00fc\u015f\u00fcnceler kontrols\u00fcz \u015fekilde ili\u015fkiyi zedeliyor. Bu y\u00fczden e\u015f ili\u015fkisinde dikkatimizi soruna de\u011fil, ili\u015fkiye vermemiz gerekiyor. Ancak bizler h\u0131z \u00e7a\u011f\u0131nda ya\u015f\u0131yor ve zaman\u0131n ger\u00e7ekten \u00e7ok h\u0131zl\u0131 akt\u0131\u011f\u0131na \u015fahit oluyoruz. Ve bu \u00e7a\u011fda, sanki herkesin; e\u015flerin, ebeveynlerin, \u00e7ocuklar\u0131n kendi i\u00e7erisinde hep yo\u011fun g\u00fcndemleri oluyor ve genelde aile ili\u015fkilerimizi ya\u015fanan bu h\u0131zl\u0131 ak\u0131\u015fta fazlas\u0131yla ihmal ediyoruz. Bu ihmali ya\u015farken bir \u00e7o\u011fumuz da yapmam\u0131z gerekti\u011fi h\u00e2lde yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve yapmamam\u0131z gerekti\u011fi h\u00e2lde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u00e7ok \u015fey ya\u015f\u0131yoruz. Onun i\u00e7in bu konuda Kuran-\u0131 Kerim\u2019den bir ayetle ya\u015famlar\u0131m\u0131z\u0131 solukland\u0131ral\u0131m isterim.
\n\u201c\u00d6yleyse bir i\u015fi bitirince di\u011ferine koyul.\u201d (\u0130n\u015fir\u00e2h, 94\/7) diyor Allah Te\u00e2l\u00e2. Bunu ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n her noktas\u0131nda felsefe edinmeliyiz. Asl\u0131nda aile hayat\u0131m\u0131z\u0131n \u00fczerinden devam edecek olursak ailemizde e\u015f ili\u015fkimizi \u00e7o\u011funlukla pek \u00e7ok meselenin ard\u0131nda b\u0131rak\u0131yoruz. H\u00e2liyle i\u015flerimiz bitmiyor ki e\u015f ileti\u015fimimiz ba\u015flayabilsin. E\u015f ili\u015fkisi bo\u015f zaman de\u011ferlendirme etkinli\u011fi de\u011fildir. Her aile kendi dinami\u011fine g\u00f6re e\u015flerin birbirine ay\u0131rmas\u0131 gereken \u00f6zel anlar\u0131, ebeveynlik vazifelerine ayr\u0131lmas\u0131 gereken zaman\u0131, geni\u015f ailelere ayr\u0131lmas\u0131 gereken g\u00fcnleri planlanmal\u0131d\u0131r. Bu planlamalar\u0131 isti\u015fare eden ve hayatlar\u0131nda bu kararlar\u0131n sorumlulu\u011funu alan e\u015fler, problemlerini biriktirmeyen, ili\u015fkilerinde sa\u011fl\u0131kl\u0131 ba\u011flar kuran, birbirlerine sayg\u0131 ve sevgi duygular\u0131 peki\u015fen, doyum sa\u011flad\u0131klar\u0131 ili\u015fkilerin i\u00e7inde olurlar.<\/p>\n